Onderzoek

Project Born in Brussels 

Begin 2019 vonden Expert Panels plaats rond het oproepnummer, de Screeningstool en het ontwikkelen van zorgpaden voor diverse indicatoren van kwetsbaarheid bij zwangere vrouwen. Het Wit-Gele Kruis nam actief deel aan de Expert Panels. Aan de hand van deze bijeenkomsten werden thematische zorgpaden ontwikkeld waarmee Born in Brussels inzet op een verhoogde en systematische detectie van psychosociale kwetsbaarheid, een versterkt netwerk rond de vrouw en verhoogde continuïteit van zorg. Uiteindelijk werd op basis van co-creatie een zorgpad ontwikkeld. Het Wit-Gele Kruis verklaart zijn engagement door dit project om mee zorg te dragen voor kwetsbare zwangere vrouwen in Brussel. 

Diabetesteam: (h)echt? Samen diabeteszorg verlenen 

Eind 2019 eindigde het onderzoek naar het diabetesteam. Dit kwalitatief diabetesonderzoek toont hoe er momenteel samengewerkt wordt binnen de diabeteszorg en toont daarnaast vele punten tot verbetering: 

  • Het samenwerken als (h)echt team waarbij volgende elementen belangrijk zijn 
    • lokale afspraken maken over rol- en taakverdeling 
    • zorg coördineren en het overzicht bewaren. In de eerste lijn ondersteunen de verpleegkundige diabeteseducatoren de huisartsen bij het coördineren van de diabeteszorg. 
    • opleidingen en bijscholingen aanbieden om de kennis van alle betrokken zorgverleners binnen het diabetesteam te vergroten. 
    • gedeeld elektronisch up-to-date dossier hebben waarin ieder teamlid de meest actuele informatie kan terugvinden. 
  • De centrale rol van de persoon met diabetes zou in de toekomst nog verder versterkt moeten worden. Vanuit perspectief van de zorgverleners is het nog vaak moeilijk om de centrale rol aan de persoon met diabetes over te laten aangezien zij hun zorg niet/onvoldoende opnemen. Personen met diabetes geven aan dat hun rol als ervaringsdeskundige nog meer gevaloriseerd kan worden. 
  • De regelgeving zou eenvoudiger en duidelijker moeten zijn om zo de zorg op het terrein vlotter te laten verlopen. Dit zal ertoe leiden dat meer mensen de zorg krijgen die ze nodig hebben. 
  • Een ander financieringssysteem o.a. voor de verpleegkundige diabeteseducator zodat de vergoeding meer in lijn zou zijn met de reële werklast. 

Evidence Based Practice-plan

We leverden input aan bij de uitwerking van het EBP-plan en streven naar een vertegenwoordiging van verpleegkundigen binnen het bestuursmodel van dit plan met zijn diverse cellen (prioritering, ontwikkeling, validatie, disseminatie, implementatie en evaluatie). 

Onze bijdrage bestond uit: 

  • toetreding tot de Algemene Vergadering van EBP-net (het referentieplatform voor Evidence Based Practice voor alle Belgische zorgverleners) via mandaat NVKVV 
  • streven naar een uitgebreidere content voor verpleegkundigen op EBP-net 
  • toetreding tot de Adviesraad van het EBP-plan via mandaat AUVB 

Vrijheidsbeperkende maatregelen  

Om de implementatie van de praktijkrichtlijn ‘Streven naar een fixatiearme thuiszorg’ te faciliteren, ontwikkelt het Academisch Centrum voor Verpleeg- en Vroedkunde (KU Leuven) met financiële steun van het Vlaams Agentschap Zorg & Gezondheid en in samenwerking met het Wit-Gele Kruis een multicomponent programma. Dit programma bestaat uit acht componenten: een website (www.fixatiearmezorg.be), de sociale media, een promofilm, een flyer, een samenvatting van de praktijkrichtlijn, een fysieke fixatiefiche, twee tutorials en een opleiding ‘ambassadeurs fixatiearme thuiszorg’.  

De zorgverleners die hebben deelgenomen aan de pilootstudie geven aan dat het programma hun kennis en bewustzijn vergroot, en hen ondersteunt in het complexe besluitvormingsproces rond het gebruik van fysieke fixatie in de thuiszorg. Verder geven ze enkele belangrijke randvoorwaarden mee met betrekking tot een succesvolle implementatie van de praktijkrichtlijn: leidinggevenden, directies en beleidsmedewerkers al bij de start van het proces betrekken, meer tijd voorzien voor het implementatieproces op zich, ‘champions’ selecteren, verschillende stakeholders betrekken en meer samenwerken met de verschillende zorgverleners in de thuiszorg.

Pilootproject negatieve druktherapie 

Begin 2019 vond een Kick-off meeting plaats in het RIZIV en gingen de 20 projecten (11 Nederlandstalige en 9 Franstalige) naarstig op zoek naar de goedkeuring van de lokale ethische comités in de ziekenhuizen waar men mee samenwerkt. De goedkeuringen namen meer tijd in beslag dan voorzien en waren eind 2019 nog niet afgerond. Het jaar werd wel afgesloten met de inclusie van 178 patiënten langs Vlaamse zijde en 17 patiënten langs Waalse zijde, alsook met de vraag aan het RIZIV om het pilootproject te verlengen. 

Hoog-risico medicatie studie

Samen met de Universiteit Antwerpen onderzoekt het Wit-Gele Kruis hoe de zorg bij patiënten met hoog-risico medicatie verbeterd kan worden. Als vervolgstudie vroegen we dit jaar aan 2.283 thuisverpleegkundigen in Vlaanderen op welke manier zij in contact komen met hoog-risico medicatie en hoe zij tegenover deze zorg staan. De vragenlijst werd opgesteld op basis van resultaten van eerder onderzoek. De meerderheid van de thuisverpleegkundigen in de studie geeft aan zich competent te voelen en over voldoende kennis te beschikken bij deze zorg. Daartegenover geven ze aan zich soms toch zorgen te maken bij deze zorg en dat er nood is aan bijkomende bijscholingen. Thuisverpleegkundigen komen het meest in contact met anticoagulantia, insuline, hypnotica, sedativa en orale hypoglykemiërende middelen. Bij hoog-risico medicatie worden bijkomende maatregelen getroffen om de zorg te verbeteren. Zo wordt in het bijzonder vaak een dubbele controle uitgevoerd, namelijk zowel bij het klaarzetten als het toedienen van het geneesmiddel. Het belangrijkste resultaat van de studie is dat er veel bijkomende maatregelen op dit ogenblik getroffen worden, maar niet op een systematische wijze. Verpleegkundigen hebben nood aan duidelijkheid in welke gevallen bijzondere zorg nodig is. De volgende studie in dit project zal het perspectief van de patiënt in kaart brengen: hoe ervaren zij dit geneesmiddelgebruik?  

Patiëntenparticipatie

Het Wit-Gele Kruis wil patiëntenparticipatie integreren in zijn werking en organisatie. Daarom is het belangrijk te weten hoe werknemers én patiënten hier zelf tegenover staan. Het Wit-Gele Kruis voert hiervoor twee onderzoeken uit. In de de Pact@home studie kunnen medewerkers via een online zelfrapportage aangeven hoe zij kijken naar patiëntenparticipatie. Deze vragenlijst bevat 49 vragen, verdeeld over tien componenten.  

Naast een studie gericht op medewerkers worden ook patiënten bevraagd via de studie Paticipatie@home. Vierentwintig patiënten die ten minste zes weken ononderbroken in zorg zijn, vertellen in diepte-interviews en aan de hand van een semi-gestructureerde vragenlijst over hun ervaringen, behoeften en verwachtingen rond patiëntenparticipatie.  

Brusselproject

In 2019 werd door het College van de Vlaamse Gemeenschapscommissie, op initiatief van Collegelid en Staatssecretaris Bianca Debaets een projectsubsidie goedgekeurd voor de inrichting van twee verpleegposten in de Begijnenstraat (in Hoog-Molenbeek) en in de Koningsstraat (in Brussel-Stad). Dit is de eerste stap in de richting van een duurzame Wit-Gele Kruiswerking in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Voor de verdere uitrol van deze twee pilootsites wordt intensief samengewerkt met de partners Familiehulp en Zonnelied binnen een buurtgericht zorgmodel. Dit project focust zich op het aanbod van zowel verpleegkundige als vroedkundige zorgen in een multiculturele context.  

Resultaten focusgroep KOERS

Door middel van focusgroepgesprekken met verpleeg-en zorgkundigen werd in 2019 specifiek stilgestaan bij de werksituatie en de arbeidsorganisatie binnen het Wit-Gele Kruis. Concreet vonden er 10 focusgroepen met verpleegkundigen (2 per Wit-Gele Kruisprovincie) en 1 met zorgkundigen uit de 5 Wit-Gele Kruisprovincies plaats. Thema’s die werden bevraagd zijn o.a.: kenmerken van goede zorg, elementen die bijdragen tot een tevreden gevoel over de arbeidsorganisatie (autonomie, creativiteit, initiatief mogen en kunnen nemen, gepresteerde uren vlot kunnen recuperen, beroep kunnen doen op collega’s, voldoende tijd kunnen besteden aan zorg, …), barrières waar men tegen aan loopt bij het leveren van goede zorgen, de betekenis van continuïteit van zorg voor de werknemer, de houding tegenover een zorgstop, verlofplanningen, werkdruk, enz.  
Een werkgroep met experts omtrent personeelsbeleid van de verschillende provincies gaat met de aanbevelingen uit deze focusgroepen aan de slag om concrete maatregelen uit te werken betreffende de arbeidsorganisatie binnen het Wit-Gele Kruis.