Financiering thuisverpleging

Het koninklijk besluit van 18 juni 1990 beschrijft welke verpleegkundige handelingen verpleegkundigen mogen uitvoeren. Die handelingen vallen in categorieën A, B1 (zonder voorschrift), B2 (met medisch voorschrift) en C (medisch toevertrouwde handelingen door arts of tandarts).

Belangrijk: er wordt niet voor alle verpleegkundige handelingen een terugbetaling via de ziekteverzekering voorzien. Terugbetaalbare verstrekkingen en voorwaarden staan in artikel 8 van de nomenclatuur van de geneeskundige verstrekkingen.

Vanuit het Wit-Gele Kruis van Antwerpen maken we vandaag bovendien de keuze om geen remgeld te innen.

De financiering wordt in artikel 8 gekoppeld aan de zorgafhankelijkheid van de patiënt. Thuisverpleegkundigen beoordelen die zorgafhankelijkheid via de KATZ-schaal. Op basis daarvan valt de patiënt in één van deze profielen:

• Niet of licht zorgbehoevend
  • Vergoeding per prestatie, met dagplafond.
  • = nomenclatuurpatiënt
• Zwaar zorgbehoevend
  • Vergoeding via een forfaitaire verzorgingsdag: forfait A, B of C. In zo’n dag zitten alle verpleegtechnische handelingen, ook handelingen die niet expliciet in de nomenclatuur staan.
  • = forfaitpatiënt
• Palliatief statuut
  • Voor elk profiel (nomenclatuur of forfait) kan een palliatief honorarium worden aangevraagd, mits voldaan aan de voorwaarden.

Voor handelingen die niet zijn opgenomen in artikel 8 van de nomenclatuur kan de thuisverpleegkundige eventueel een vergoeding aanrekenen aan de patiënt, behalve bij een forfaitpatiënt. Bij forfaitpatiënten geldt: alles zit vervat in de forfaitaire verzorgingsdag, ook deze die niet in de nomenclatuur zijn opgesomd.

Sommige verstrekkingen kunnen pas terugbetaald worden na aanvraag of kennisgeving bij de adviserend arts van het ziekenfonds. Dat geldt onder meer voor hygiënische zorgen, palliatieve zorgen en bijkomende verstrekkingen bij complexe wondzorg.

Artikel 8 deelt de zorgen bovendien in volgens de aard van de verstrekking en de verzorgingsplaats. Niet elke handeling kan overal aangerekend worden. Zo kan de wekelijkse voorbereiding van orale medicatie bijvoorbeeld niet gefactureerd worden wanneer die in een praktijkkamer gebeurt, wel wanneer dit in de woon- of verblijfplaats van de patiënt wordt opgenomen.

Om fraude te vermijden bestaan er meerdere controlemechanismen:

• controles door mutualiteiten
• controles door DGEC/RIZIV op correcte aanrekening binnen het wettelijke kader
• verplichte eID-inlezing bij elk zorgbezoek
• patiëntcontrole via maandelijkse overzichten
  • Vanuit het Wit-Gele Kruis van Antwerpen ontvangt de patiënt maandelijks een duidelijk overzicht met per dag: de aangerekende verstrekkingen, bedragen en uitvoerende zorgverlener. Ook eventuele kosten ten laste van de patiënt staan vermeld.

Het Wit-Gele Kruis van Antwerpen is altijd een voortrekker geweest voor de implementatie van deze controlemechanismen.

Heel wat maatschappelijke evoluties vragen om een herziening van het huidige prestatiegedreven financieringsmodel. Denk aan de vergrijzing, meer chronische aandoeningen en de zorgverschuiving van ziekenhuis naar thuis. De toenemende werklast komt ook op de schouders van thuisverpleegkundigen en zorgkundigen terecht. Daarnaast worden essentiële verstrekkingen zoals patiënteducatie en preventie niet vergoed in het huidige systeem.

Een toekomstgericht financieringssysteem:

• plaatst kwaliteit boven kwantiteit
• erkent autonomie en professioneel inzicht van zorgverleners
• vertrekt vanuit de zorgnood van de patiënt
• bevordert subsidiariteit en samenwerking met andere disciplines
• ondersteunt efficiënte en holistische zorg.

Het nieuwe model voorziet een vergoeding per uur op basis van effectief geleverde interventies (verpleegkundigen akten, educatie, preventie …). Het moet garanderen dat persoonsgerichte kwaliteitszorg correct en rechtvaardig vergoed wordt en dat patiënten de benodigde thuisverpleging krijgen.

De overheid lanceerde een pilootproject om een nieuw financieringssysteem te onderzoeken met nauwe wetenschappelijke opvolging vanuit het KCE. De resultaten moeten richting geven aan de financiering van thuisverpleging in de toekomst.

Het Wit-Gele Kruis van Antwerpen neemt deel in de regio Zoersel–Schilde. De start wordt voorlopig verwacht in juni 2026. We zullen hier alle betrokken zorgpartners tijdig over informeren.