Adem als antwoord
Soms gebeurt het zonder waarschuwing. Een druk op de borst. Een hart dat plots te snel klopt. Duizeligheid, alsof de wereld kantelt. Paniek. Angst. En dan de reflex: ‘Er is iets mis met mij.’
Khalid Benhaddou
- Moslimtheoloog, imam, auteur en opiniemaker
- Opdrachthouder Diversiteit aan de UGent
- Directeur van CIRRA, een expertise- en onderzoekscentrum rond levensbeschouwing en diversiteit in Vlaanderen
- Binnen de commissie ethiek van het Wit-Gele Kruis bewaakt hij het diversiteitsaspect
Maar wat als angst niet het teken is van iets dat verkeerd loopt, maar van iets dat gehoord wil worden?
We leven in een tijd waarin we voortdurend ‘aan’ staan: onze agenda’s zijn vol, onze gedachten vaak nog voller. We zijn bereikbaar en constant in dialoog met een wereld die ons niet altijd de kans geeft om stil te vallen. In zo’n wereld wordt angst geen afwijking, maar bijna een logisch gevolg. Geen persoonlijke zwakte, maar een collectief signaal.
Wie ooit een paniekaanval meemaakte, zegt vaak achteraf: “Ik dacht dat ik doodging.”
Beangstigend
Paniek schudt je wakker. Niet in je hoofd, maar in je lichaam. Dat voelt beangstigend, maar misschien is het net dat wat we vergeten: luisteren naar wat het lichaam wil vertellen.
Wat ons op zo’n moment kan redden, is bijna banaal: de adem. Niet omdat het een ‘techniek’ is, maar omdat het onze meest fundamentele band is met het leven.
In veel spirituele tradities, zoals het boeddhisme, is de adem heilig. Niet toevallig is het eerste wat een pasgeborene doet: ademhalen. En het laatste wat een stervende doet: uitademen. Tussen die twee momenten ligt ons hele bestaan, ritmisch verweven met elke ademhaling.
Adem is het enige dat we een leven lang bij ons dragen, en tegelijk iets wat we het vaakst negeren. Tot het ons opnieuw bij de hand neemt, in een moment van paniek, en ons vraagt: ben je er nog? Ben je hier?
Geen machines
Misschien moeten we angst en paniek niet proberen te ‘verslaan’, maar durven te zien als een uitnodiging. Om opnieuw contact te maken met onszelf, met het nu, met onze grenzen.
We zijn geen machines die tegen elke prijs moeten blijven draaien. We zijn mensen, en dus breekbaar. En net daarin ligt ook onze schoonheid.
Adem is geen zwaktebod. Het is een keuze. Een manier om te zeggen: ik ben hier nog. Ook al is het moeilijk. Ook al weet ik het even niet. Ik adem dus ik leef. En soms is dat het enige wat we hoeven te doen.