Kim Van Oncen: “Slaap is een echte basisbehoefte”
Kim Van Oncen is actrice, presentatrice, ondernemer én mama. Ze leidt een druk leven met passie, maar enkele jaren geleden kreeg ze een wake-upcall: extreme vermoeidheid en vergeetachtigheid brachten haar tot bij een neuroloog. Wat bleek? Niet jongdementie, maar een chronisch slaaptekort.
Je bent elke dag druk in de weer. Hoe combineer je alles?
“Ik breng structuur in mijn planning en kan stress zeer goed relativeren. Daardoor maak ik me weinig druk over dagelijkse dingen. Veel heb je zelf in de hand of geraakt wel opgelost. Wat me wel parten speelt, is vermoeidheid.” (lacht)
Kim Van Oncen
- Vlaamse actrice, presentatrice en ondernemer
- Samen met Niels en mama van Jack, Pippa* en Stella
- Bekend van Dertigers, De Verraders, De Tafel van Gert, Thuis, De Mutti’s
- Presenteerde de ochtendshow op Radio 2
- Baat meerdere supermarkten uit
Ging je daarom te rade bij een neuroloog? Je vreesde voor jongdementie.
“Klopt. Op een dag kon ik niet meer op eenvoudige woorden komen zoals ‘trampoline’. Ik maakte me al snel ernstige zorgen want de ziekte komt voor in onze familie. Ik vroeg me af of ik er zelf aan kon lijden en of het dan niet belangrijk was om er zo vroeg mogelijk bij te zijn. Ik moest het dus uitzoeken, anders bleef ik ongerust.
Bovendien leerde ik de aandoening kennen via mijn rol in ‘Dertigers’, waarin ik de dochter van een vrouw met jongdementie vertolkte. Ik heb me toen veel ingelezen en heb veel geleerd van het Expertisecentrum Jongdementie. Dat deed mijn respect alleen maar groeien voor iedereen die ermee geconfronteerd wordt. De aandoening ligt me dus nauw aan het hart.”
Hoe heb je het bezoek bij de neuroloog beleefd?
“Tijdens een eerste gesprek vertelde ik over mijn familiale voorgeschiedenis en symptomen. Al snel kwam mijn slaappatroon ter sprake. Ik had jonge kinderen en begon vaak vroeg te werken voor de ochtendshow op Radio 2. Dat was eigenlijk niets nieuws voor mij: ik ben altijd een vroege vogel geweest. Als tiener hielp ik mee in de supermarkt van mijn ouders. Alles gebeurde op automatische piloot maar wel met veel plezier.
Toch stond ik er nooit bij stil dat ik te weinig sliep. Er zijn gewoon zoveel leuke dingen in het leven dat ik altijd wel iets vond om mijn slaap voor op te offeren.” De diagnose luidde een extreem slaaptekort.
Gelukkig heb ik vandaag geen symptomen meer.
Wat betekende dat voor jou?
“Ik was vooral opgelucht met die diagnose en kon het achteraf ook plaatsen. Het was een zwaar jaar geweest. Mijn vader lag toen op de afdeling intensieve, en in combinatie met mijn drukke leven heeft dat mentaal en fysiek zwaar doorgewogen. Gelukkig heb ik vandaag geen symptomen meer. Al merk ik wel dat ik in drukke periodes opnieuw vergeetachtiger word. Dat herken ik nu sneller en kan ik ook beter kaderen.”
Foto: © Noortje Palmers
Hoe ga je nu om met slaap?
“Minstens één keer per week probeer ik bewust vroeg te gaan slapen. Er is altijd wel werk, dus de verleiding om door te werken is groot. Tegelijk sta ik heel vroeg op, waardoor je keuzes moet maken: of je werkt ’s avonds laat door, of je kiest voor rust. Wat ook helpt: sinds twee jaar sport ik opnieuw veel. Ik voel me er frisser en energieker door, en ben ’s avonds ook fysiek moe. Dat maakt me overdag dan weer productiever. Gelukkig ben ik van nature een heel goede slaper. Ik sliep gewoon structureel te weinig.”
Nieuwe gewoontes vragen nu eenmaal tijd. Geef jezelf die kans.
Wat doe je om opnieuw een slaaptekort te voorkomen?
“Het gaat vaak om kleine gewoontes: voldoende bewegen, tijd buiten doorbrengen ... Als ik een langere middagpauze heb, ga ik altijd even wandelen. Ik ben veel liever moe van iets te doen, dan van niets te doen. Van lui zijn word ik pas écht moe. (lacht)
Als ik mag kiezen, slaap ik ononderbroken van tien uur ’s avonds tot zes uur ’s ochtends, maar dat heb je niet altijd in de hand. Soms moet je periodes met minder slaap doorstaan. Dan besef je pas dat slaap een echte basisbehoefte is.”
Heb je de ultieme ‘slaaptip’ voor onze lezers?
“Slaap is voor iedereen heel persoonlijk. Ik wens iedereen dan ook een goede nachtrust toe. Zelf probeer ik dus bewust op tijd naar bed te gaan, overdag voldoende te bewegen en regelmatig buiten te zijn. Onze slaapkamer is rustig en sober ingericht, en ik probeer vooral te vermijden dat ik doodmoe in de zetel beland. Voel ik dat ik moe ben en kan ik gaan slapen? Dan doe ik dat meteen. Nieuwe gewoontes vragen nu eenmaal tijd. Geef jezelf die kans."