Hervorming verpleegkundig beroep
Op 8 mei 2024 keurde het federaal parlement, op voorstel van minister Frank Vandenbroucke, de krachtlijnen goed voor een grondige hervorming van het verpleegkundig beroep. Deze hervorming zal het beroep aantrekkelijker maken, de expertise beter benutten en het werk efficiënter organiseren. Ze vormt een belangrijke stap in de herwaardering van het beroep van verpleegkundige.
Leer- en zorgladder
De hervorming bouwt voort op aanbevelingen van een interfederale taskforce (2021-2022), met vertegenwoordigers uit ziekenhuizen, woonzorgcentra, onderwijs en beroepsorganisaties. Centraal staat de invoering van een leer- en zorgladder met verschillende verpleegkundige profielen, elk met eigen verantwoordelijkheden en autonomie volgens opleidingsniveau. De profielen vullen elkaar aan en moeten bijdragen aan een betere organisatie van zorg en samenwerking.
De zorgladder omvat volgende profielen:
- zorgkundige: secundair onderwijs
- basisverpleegkundige: 3-jarige graduaatsopleiding
- verpleegkundige verantwoordelijk voor algemene zorg (VVAZ): 4-jarige bacheloropleiding
- gespecialiseerd verpleegkundige: VVAZ met bijkomende specialisatie
- verpleegkundig specialist: masteropleiding
- klinisch verpleegkundig onderzoeker: doctoraat.
(bron: https://www.zorgneticuro.be/hervorming-van-verpleegkundig-beroep/zorgla…, geraadpleegd 08/04/2026)
Deze ‘gelaagde structuur’ versterkt teamwerking: elk profiel brengt gedeelde en eigen expertise en autonomie in, met complementaire verantwoordelijkheden. Ze creëert ook doorgroeimogelijkheden via bijkomende opleiding, met oog op het aantrekkelijker maken van het beroep en retentie te verhogen. Elk profiel is belangrijk en speelt een essentiële rol in de zorg van vandaag en morgen.
Welkom basisverpleegkundigen!
Binnen het Wit-Gele Kruis Antwerpen leidt de hervorming tot belangrijke, maar gefaseerde veranderingen. De eerste basisverpleegkundigen die in juni 2026 afstuderen, volgden een vernieuwde opleiding. Ze beschikken over aangepaste bevoegdheden en bekwaamheden. Dat beïnvloedt hun inzetbaarheid en vraagt om een versterkte samenwerking met de verpleegkundigen verantwoordelijk voor algemene zorg (VVAZ).
We verwelkomen de nieuwe lichting van basisverpleegkundigen met veel enthousiasme en zullen samen met hen de eerste stappen zetten richting een nieuwe verpleegkundige arbeidsorganisatie. Na een uitgebreide analyse kozen we voor een regionale, stapsgewijze implementatie zonder onmiddellijke grootschalige reorganisatie. De nieuwe rollen, gewijzigde bevoegdheden en aangepaste samenwerking vragen om verkenning in de praktijk. Lokale teams zullen de implementatie testen op kleine schaal, om vervolgens te evalueren en bij te sturen waar nodig. Zo willen we stap voor stap bouwen aan een onderbouwde aanpak, afgestemd op de realiteit van de thuisverpleging en de samenwerking met andere zorgverleners. Zo beperken we risico’s, delen we goede praktijken en maken we gefundeerde keuzes voor een brede implementatie.
Stap voor stap bouwen we samen verder aan sterke teams en toekomstgerichte zorg
Impact op samenwerking huisartsen
Als Wit-Gele Kruis van Antwerpen willen we een betrouwbare zorgpartner blijven. We engageren ons om transparant te communiceren, steeds te handelen binnen het wettelijk kader en de bevoegdheden die daaraan gelinkt zijn en het overleg met u als huisarts centraal te blijven stellen, zodat we samen kwalitatieve, veilige en patiëntgerichte zorg kunnen blijven garanderen.
Heel concreet bekijken we momenteel de impact van de komst van de basisverpleegkundigen op de voorschriftplicht. Sommige verpleegkundige handelingen zijn voor de VVAZ een B1-handeling (niet voorschriftplichtig), terwijl deze voor de basisverpleegkundigen een B2-handeling zijn (op medisch voorschrift). Aangezien de zorg niet door een individu, maar door een team van verpleegkundigen wordt opgenomen, zowel VVAZ als basisverpleegkundigen, bekijken we hoe we met dit verschil om kunnen gaan. Na de zomer communiceren we heel concreet wat de impact is voor u als huisarts.
Stevig fundament voor doelgerichte implementatie
Geruststellend is dat de hervorming aansluit bij het arbeidsorganisatorisch model van het Wit-Gele Kruis van Antwerpen. Dat zet in op nabijheid, continuïteit en gedeelde verantwoordelijkheid.
- Onze versterkte afdelingen, ingebed in het lokaal zorglandschap, werken multidisciplinair samen met de verschillende zorgpartners.
- Onze vaste teams van verpleeg- en zorgkundigen werken binnen afgebakende regio’s en subregio’s en stemmen zorg af tijdens tweewekelijks patiëntenoverleg.
De focus blijft liggen op uniforme, kwalitatieve en geïntegreerde zorg en structureel overleg met andere zorg- en hulverleners waar nodig.
Daarnaast versterken onze referentieverpleegkundigen de teams in domeinen zoals diabetes, wondzorg, palliatieve zorg, geestelijke gezondheidszorg en dementie. Deze gerichte expertise ondersteunt de afdelingen in een deskundige en consistente uitvoering van gespecialiseerde zorg, wat de kwaliteit en veiligheid verhoogt.
Het verpleegkundig handelen steunt op een sinds 2012 ontwikkeld verpleegmodel, geïnspireerd door Carpenito en het Omaha System, en geïntegreerd in het elektronisch verpleegdossier. Dit model ondersteunt het klinisch redeneren en structureert het verpleegproces, zonder het over te nemen. Observaties op fysiek, psychosociaal en omgevingsvlak leiden, waar relevant, tot verpleegdiagnoses, doelen en interventies. Preventie, educatie, casemanagement en samenwerking staan centraal, met evaluaties volgens de plan-do-check-act-logica. Als arts kan u de gerapporteerde observaties ook opvolgen via mijnWGK, indien de patiënt zijn akkoord heeft gegeven om zijn gezondheidsgegevens te delen.
Deze werking vormt een stevig fundament van onze werking en zal het mogelijk maken om de hervorming doelgericht te implementeren, met duidelijke rolafbakening, versterkte teams en ruimte voor professioneel verpleegkundig redeneren.