Verpleegkundige functieladder: wat verandert er?
Naar aanleiding van de Europese regelgeving is de verpleegkundige functieladder gewijzigd met de komst van de basisverpleegkundige. De nadruk binnen de verschillende verpleegkundige profielen ligt voortaan sterker op de verantwoordelijkheden en klinische autonomie dan op de algemene competenties. Met dit artikel geven we jou als huisarts een gestructureerd overzicht van de nieuwe bevoegdheden en de praktische implicaties voor de samenwerking met onze thuisverpleegkundigen.
Duidelijke functieprofielen in de thuisverpleging
Het traditionele onderscheid tussen HBO5 en bachelor, het vroegere A2 en A1, heeft plaatsgemaakt voor een functiegerichte aanpak. Binnen de verpleging hanteren we voortaan specifiek afgebakende profielen die naadloos op elkaar aansluiten. Dit zijn:
-
Verpleegkundige verantwoordelijk voor algemene zorg (VVAZ):
- Dit bachelorniveau vormt de klinische en organisatorische basis van de zorg binnen het wijkteam.
- De VVAZ werkt in een team, maar is in staat om autonoom de complexiteit in te schattten, verpleegkundige diagnoses te stellen, de zorg te coördineren en het verpleegplan op te stellen.
- De VVAZ is bevoegd voor alle autonome handelingen (A-handelingen), verpleegtechnische verstrekkingen (B-handelingen) en alle medisch toevertrouwde handelingen (C-handelingen).
- Basisverpleegkundige:
- Deze functie vervangt de vroegere HBO5 en situeert zich tussen de zorgkundige en de VVAZ. De eerste basisverpleegkundigen starten hun werkzaamheden op 1 juli 2026.
- In minder complexe zorgsituaties handelen zij autonoom. Bij complexere zorgsituaties werken zij altijd volgens een standaardverpleegplan of een door de VVAZ opgesteld verpleegplan.
- Zij zijn bevoegd voor:
- alle A-handelingen (behalve verpleegdiagnostiek);
- de meeste maar niet alle B-handelingen zoals dialyse, intraveneus hoogrisico medicatie toedienen, katheterzorg;
- medisch toevertrouwde C-handelingen mogen ze niet uitvoeren.
- Zorgkundige:
- De zorgkundige is de specialist in verpleegkundige basiszorg en werkt altijd onder delegatie en toezicht van een verpleegkundige (VVAZ of basisverpleegkundige).
- Het takenpakket is wettelijk beperkt tot 23 vastgelegde activiteiten (KB 2006/2019), gefocust op stabiele, voorspelbare zorgsituaties.
- Zorgkundigen voeren het verpleegplan uit zonder afwijking en zijn bevoegd voor observatie en rapportage, maar niet voor verpleegkundige diagnostiek of interpretatie.
Wat met de huidige HBO5-verpleegkundige?
Verpleegkundigen die vóór het schooljaar 2023-2024 zijn gestart met de opleiding HBO5-verpleegkunde, behouden hun bevoegdheden en nemen in hun handelen de volledige rol en competenties van de VVAZ op.
Impact op jouw rol: wie schat de complexiteit in?
De nieuwe functieladder verplicht een systematische inschatting van de complexiteit van de zorgsituatie (met uitzondering van kortstondige technische prestaties van minder dan 24 uur). Wettelijk mag dit alleen gebeuren door een verpleegkundige verantwoordelijk voor algemene zorg (VVAZ) of door jou als behandelende arts. Met andere woorden: als een wijkteam geen VVAZ heeft, verschuift de verantwoordelijkheid en administratie automatisch naar jou als huisarts. Dit geldt in volgende situaties:
- De inschatting complexiteit: binnen de 5 dagen na de opstart van thuisverpleging bij elke nieuwe patiënt
- Bij wijzigingen: zodra de gezondheidstoestand van de patiënt verandert en buiten het lopende verpleegplan valt, moet een herbeoordeling plaatsvinden.
Wit-Gele Kruis Limburg garandeert VVAZ
Dankzij de waarborgen van minstens twee VVAZ’ers per wijkteam bij het Wit-Gele Kruis Limburg starten zij de zorg steeds op en schatten de complexiteit van de zorgsituatie onmiddellijk in. Hierdoor ligt deze verantwoordelijkheid niet bij jou en reken je op zorgeloze continuïteit zonder extra organisatorische en administratieve last.
Overzicht: wie doet wat in de dagelijkse praktijk?
De rolverdeling binnen het Wit-Gele Kruis Limburg ziet er zo uit:
Situatie bij de patiënt |
Rol van het verpleegkundig wijkteam |
Jouw rol als huisarts |
Minder complexe situatie |
VVAZ start zorg op. Basisverpleegkundige handelt autonoom via een standaardverpleegplan. |
Je volgt het dossier op via mijnWGK; geen extra actie of overleg vereist. |
Complexe situatie |
De VVAZ beoordeelt de complexiteit, stelt het verpleegplan op, coördineert en neemt contact met je op. De basisverpleegkundige voert de zorg uit binnen de grenzen van het verpleegplan opgesteld door de VVAZ. |
Je stemt medisch af met de VVAZ. De uitvoering ligt bij het vertrouwde wijkteam. De thuisverpleegkundige neemt steeds contact met je op. |
Onverwachte verslechtering |
De basisverpleegkundige signaleert de verandering en schaalt direct op naar de VVAZ. |
Je wordt gecontacteerd door de VVAZ of de basisverpleegkundige voor gericht medisch advies. |
Concrete voordelen voor jouw praktijk
Onze interne aanpak vangt de nieuwe wetgeving volledig voor je op:
- Geen extra administratie en verantwoordelijkheid: wij waarborgen minstens twee VVAZ’ers in het wijkteam van je patiënt.
- Gegarandeerde continuïteit: je patiënt krijgt altijd kwaliteitsvolle zorg van een bevoegd zorgverlener.
- Eén aanspreekpunt voor de inschatting van de complexiteit: onze wijkteamcoaches (altijd VVAZ-profiel) van het wijkteam zijn je aanspreekpunt voor vragen rondom de inschatting van de complexiteit van zorgsituaties. Je kan de wijkteamcoach van jouw patiënt contacteren via de afdeling.
