Wit-Gele Kruis West-Vlaanderen halveert aantal patiënten met doorligwonden in vijf jaar tijd
Het aandeel patiënten met een drukletsel, beter bekend als een doorligwonde, is bij Wit-Gele Kruis West-Vlaanderen in vijf jaar tijd meer dan gehalveerd. Waar in 2020 nog bij 2,6 procent van de patiënten een drukletsel werd vastgesteld, is dat vandaag nog 1,2 procent. Een percentage ruim onder de meest recente beschikbare Vlaamse sectorcijfers. Dankzij de inzet van wondzorgexperten, gespecialiseerde opleidingen en doorgedreven screening slaagt de thuiszorgorganisatie erin steeds meer drukletsels te voorkomen of vroegtijdig te behandelen.
Op 19 november staat de zorgsector wereldwijd stil bij de Internationale Dag tegen Decubitus. Een drukletsel (of doorligwonde) ontstaat wanneer langdurige druk de huid en het onderliggende weefsel beschadigt. Vooral mensen die bedlegerig zijn of langdurig in een rolstoel zitten lopen risico.
"Preventie is essentieel, want een drukletsel raak je niet zomaar kwijt”, zegt Nele Verpaelst, expert wondzorg en decubitus bij Wit-Gele Kruis West-Vlaanderen. “Wat begint met een rode verkleuring van de huid kan evolueren naar diepe wonden waarbij zelfs spieren, pezen of bot zichtbaar worden. De behandeling is vaak langdurig, complex en pijnlijk. Daarom zetten we in de eerste plaats in op het voorkomen ervan.”
Voorkomen is beter dan genezen
De sterke daling is het resultaat van jarenlange investeringen in expertiseopbouw. Verpleegkundigen volgen regelmatig opleidingen rond preventie en behandeling van drukletsels en worden ondersteund door gespecialiseerde wondzorgreferenten. Daarnaast worden patiënten systematisch gescreend op risicofactoren zoals beperkte mobiliteit, ondervoeding, huidveranderingen en incontinentie.
“Sinds 2020 zien we een duidelijke daling van het aantal patiënten met drukletsels”, vertelt Verpaelst. “Die evolutie is geen toeval. Door risico's sneller te herkennen, de juiste hulpmiddelen in te zetten en patiënten en mantelzorgers goed te begeleiden, kunnen we veel problemen voorkomen.”
Ook technologie ondersteunt die aanpak. In het Elektronisch Verpleegkundig Dossier van Wit-Gele Kruis West-Vlaanderen is een uitgebreide screening geïntegreerd om risicopatiënten vroegtijdig op te sporen.
Met 1,2 procent ligt het aandeel patiënten met een drukletsel bij Wit-Gele Kruis West-Vlaanderen ruim onder de meest recente beschikbare Vlaamse sectorcijfers. In de Vlaamse woonzorgcentra had in 2023 gemiddeld 3,8 procent van de bewoners een doorligwonde van categorie II tot IV. Voor de thuiszorg bestaat momenteel geen recent, vergelijkbaar Vlaams sectorcijfer.
Wetenschappelijke aanpak
Dat preventie werkt, blijkt niet alleen in de thuiszorg. Ook het UZ Gent rapporteerde vorig jaar een sterke daling van het aantal patiënten met drukletsels dankzij het gebruik van de BEPU-screeningstool, die zorgverleners helpt om risico's sneller te herkennen.
Wit-Gele Kruis West-Vlaanderen onderzoekt momenteel hoe deze veelbelovende methodiek verder kan worden ingezet binnen de thuiszorg. “We willen voortdurend leren uit wetenschappelijke inzichten en onderzoeken hoe we die kunnen vertalen naar de omgeving van onze patiënten”, zegt Verpaelst. “Daarom testen we momenteel de BEPU-schaal uit in de thuisomgeving.”
Grote impact op patiënt en gezondheidszorg
Drukletsels komen vooral voor op plaatsen waar het bot dicht onder de huid ligt, zoals de hielen, heupen, stuit en schouderbladen. Wat begint als een rode verkleuring kan evolueren naar een blaar, een open wonde of zelfs ernstige weefselschade. Voor patiënten betekent dat pijn, een verminderde levenskwaliteit en een langdurig genezingsproces.
Ook voor de gezondheidszorg is de impact aanzienlijk. Internationale studies beschouwen drukletsels als één van de duurste vermijdbare complicaties in de gezondheidszorg. In het Verenigd Koninkrijk schat de NHS de jaarlijkse behandelingskost op 1 à 2 miljard pond.
Toch blijft volgens Verpaelst elke patiënt met een drukletsel er één te veel. “We zijn trots op deze daling, maar ons werk is niet af. Met voortdurende opleiding, innovatie en aandacht voor preventie willen we het aantal drukletsels verder blijven terugdringen. Want voorkomen blijft altijd beter dan genezen.”
https://www.zorgkwaliteit.be/sites/default/files/2025-01/Publieksrapport2023_v2_finaal.pdf
https://woundsinternational.com/journal-articles/the-other-costs-of-pre…