URL : https://www.witgelekruis.be/nieuwsbrief-heartsconnect-03082026

Nieuwsbrief HeartsConnect 03/08/2026

Telemonitoring in hartfalenzorg: wat kan de praktijk ons leren

Op 21 mei bracht het hybride HeartsConnect-symposium zorgverleners en patiënten samen rond één centrale vraag: hoe maken we niet-invasieve telemonitoring in de hartfalenzorg écht werkbaar? Deelnemers deelden praktijkervaringen vanuit ziekenhuis, eerstelijn, thuiszorg en patiëntenperspectief. Een krachtige patiëntgetuigenis benadrukte het belang van vertrouwen, duidelijke communicatie en menselijk contact naast technologie. De belangrijkste conclusie: niet-invasieve telemonitoring biedt duidelijke meerwaarde, maar vraagt betere samenwerking, informatie-uitwisseling en ondersteuning om zijn potentieel volledig te benutten. 

Tijdens het hybride symposium van 21 mei stond telemonitoring in de hartfalenzorg centraal, met aandacht voor zowel praktijkervaring als lopende initiatieven binnen het lerend netwerk van HeartsConnect.  

De bijeenkomst startte met een update van het lerend netwerk, waarin verschillende projecten werden toegelicht. Initiatieven zoals de opleiding voor eerstelijnsverpleegkundigen (VIHP), de ontwikkeling van patiëntgerichte informatie en het HART-project tonen hoe HeartsConnect inzet op betere educatie, samenwerking en ondersteuning in de transmurale zorgtrajecten.  

Een bijzonder moment was de getuigenis van een patiënt met hartfalen, die open sprak over zijn traject van diagnose tot leven met een LVAD. Zijn verhaal maakte duidelijk hoe groot de impact is op levenskwaliteit en vertrouwen in de zorg. Tegelijk gaf hij aan dat telemonitoring hem een gevoel van veiligheid biedt, mits dit gecombineerd blijft met persoonlijk contact en goede begeleiding.  

Het kernonderdeel van het symposium bestond uit praktijkvoorbeelden van telemonitoring vanuit verschillende perspectieven. Zorgverleners uit het ziekenhuis (Jan Vercammen, ZOL Genk; Soraya Ahouari, ZAS Middelheim; Jan Kennes, UZ Leuven en Joke Verhaeghe, Virginie Huys en David Derthoo AZ Groeninge), thuiszorg (Annemie Peeters, WGK Antwerpen, project ism AZ Turnhout en AZ Herentals), de eerstelijn (Miek Smeets, huisarts) en een patiënt (Jeroen Ooms, Cardio2U App UZA) deelden hun ervaringen. Zij benadrukten voordelen zoals vroegtijdige detectie van problemen, betere therapietrouw en meer betrokkenheid van patiënten. Tegelijk kwamen belangrijke knelpunten naar voren, zoals beperkte digitale vaardigheden bij patiënten en vooral gebrekkige communicatie tussen ziekenhuis en huisarts. Nochtans is de opvolging door de huisarts deel van het telemonitoring-traject en is hier ook financiering voor voorzien.  

Ook vanuit de thuiszorg werd het belang van ondersteuning benadrukt: thuisverpleegkundigen spelen een cruciale rol in het begeleiden van patiënten bij het gebruik van technologie en in het opvolgen van metingen. Hiervoor is bijkomende opleiding en duidelijke taakafbakening nodig.  

In de groepsdiscussie werd duidelijk dat telemonitoring enkel optimaal kan werken bij sterke samenwerking tussen alle betrokken actoren. Concrete voorstellen, zoals het ontwikkelen van een standaard verwijsbrief en betere communicatiekanalen, moeten bijdragen aan een betere integratie van telemonitoring in de zorgpraktijk.  

De belangrijkste boodschap van de dag: telemonitoring is geen vervanging van zorg, maar een waardevolle aanvulling die enkel werkt wanneer technologie, communicatie en mensgericht werken hand in hand gaan.

Verslag symposiumslides symposium

Een dag uit het leven van Jeroen: Code oranje.

Het is vandaag 22 juni, 17.14 u en terwijl ik als hartfalenpatiënt aan het genieten ben van de hittegolf binnenshuis ben ik me aan het afvragen in welke kleurcode we vandaag leven, code oranje of code rood. Wanneer ik vroeger naar de bakker ging, aanhoorde de bakkersvrouw meermaals per dag de zin: “Heet vandaag he, Mit” (ze heette Margaretha maar iedereen zei Mit of Mitje ). Ik betrap me erop dat ik heden ten dage vaak zin heb om: “Het is me een code oranje van jewelste vandaag he”, te zeggen. Maar ik twijfel altijd over de juiste kleur en daarom zwijg ik stil. Dit terzijde. 

Ik geniet wel van de dagen binnenshuis: met mijn ventilator op stormstand, een glas water binnen handbereik en uitzicht op de straat, geniet ik van de wetenschap dat anderen buiten de zonnestralen kunnen plukken, kunnen genieten van de eerste festivals en zwartgeblakerde chipolata’s op de BBQ. 

Ik gun iedereen dat zomerse geluk. Laat de terrassen volstromen, de ijsjes smelten en de barbecuegeuren door de straten waaien. Ik kijk met plezier toe vanuit mijn koele appartement.  

Bij al dat zomerse genieten wil ik wel één kleine oproep doen: wees lief voor je medemens. Kijk even om naar ouderen, zieken en andere kwetsbare mensen in je buurt. Een telefoontje, een bezoekje of een simpele vraag of alles goed gaat, kan wonderen doen.  

Geniet van de zon als je kunt, zoek de schaduw als het moet, en hou een oogje in het zeil voor de zwakkeren onder ons. Dat maakt deze hittegolf voor iedereen een stukje aangenamer. 

P.S. Het is precies nog nooit zo code oranje geweest als vandaag he! Amai.  

Van opleiding naar impact: hoe wij hartfalenzorg sterker maken in de huisartspraktijk

Na een praktijkgerichte bijscholing rond hartfalen werken de VIHP’s van Medisch Huis Ter Linden aan een hartfalenprotocol op maat van hun praktijk. Met een duidelijke doelgroep, gedeelde consultaties, een flowchart en nauwe samenwerking tussen artsen en verpleegkundigen willen zij de opvolging van hartfalenpatiënten structureel versterken en de zorgkwaliteit verhogen.

Wij zijn Janne Koyen en Sofie De Schutter, verpleegkundigen in de huisartspraktijk (VIHP) bij Medisch Huis Ter Linden in Edegem. Onze praktijk werkt met elf huisartsen, een huisarts-in-opleiding en zeven verpleegkundigen. Als VIHP krijgen we veel autonomie. Zo kunnen we huisartsen ontlasten en samen met andere zorgverleners kwaliteitsvolle zorg organiseren.

De bijscholing rond hartfalen was voor ons erg waardevol. We kregen een duidelijk overzicht van de problematiek, praktische handvatten om meteen aan de slag te gaan en concrete voorbeelden uit de praktijk. Ook onze huisartsen werden actief betrokken. De lessen werden gegeven door verschillende zorgverleners, waaronder een apotheker, huisarts en hartfalenverpleegkundige. Tijdens de laatste opleidingsdag konden huisartsen en VIHP’s uit verschillende praktijken ervaringen uitwisselen.

Na de opleiding gingen we aan de slag om een hartfalenaanpak op maat van onze praktijk uit te werken. Dat vraagt veel overleg tussen artsen en verpleegkundigen. Daarbij kijken we ook naar onze praktijkgegevens om te bepalen waar extra ondersteuning de grootste meerwaarde kan bieden. Een belangrijk inzicht uit de opleiding was het belang van een duidelijke doelgroep. Voor een praktijk met ongeveer 9.000 patiënten is het echter een uitdaging om die groep scherp af te bakenen.

Binnen onze werkgroep Hartfalen, met twee artsen en twee verpleegkundigen, zoeken we momenteel naar de beste manier om deze doelgroep in kaart te brengen. Zodra dat klaar is, willen we starten met gedeelde consultaties tussen arts en verpleegkundige. Hoe die consultaties eruitzien, zal afhangen van de gekozen doelgroep.

Omdat we al ervaring hebben met het ontwikkelen van zorgprotocollen, verwachten we ons hartfalenprotocol tegen het einde van de zomer af te ronden. Daarna willen we het stap voor stap invoeren binnen het verpleegkundig team.

Een belangrijk hulpmiddel wordt een duidelijke flowchart. Die maakt voor zorgverleners én patiënten zichtbaar welke stappen worden gevolgd en zorgt voor een uniforme aanpak.

Op langere termijn verwachten we dat hartfalenpatiënten systematischer worden opgespoord en opgevolgd. Dat zorgt voor meer continuïteit in de zorg en een hogere zorgkwaliteit.

Onze ervaring toont dat gerichte bijscholing, slim gebruik van praktijkgegevens en een duidelijke samenwerking tussen artsen en verpleegkundigen een sterke basis vormen voor kwaliteitsvolle en haalbare hartfalenzorg in de huisartspraktijk.

In de kijker: Hans-Peter Brunner La Rocca

Hartfalenzorg van morgen: meer regie voor de patiënt, ondersteund door technologie

Hoe kunnen we hartfalenzorg slimmer, persoonlijker en beter afgestemd maken op de noden van patiënten? Volgens prof. dr. Hans-Peter Brunner-La Rocca, cardioloog, hoogleraar en internationaal expert in hartfalen, ligt de toekomst in een sterke samenwerking tussen patiënt, zorgverleners en digitale ondersteuning. In dit interview deelt hij zijn ervaringen met hartfalenzorg, telemonitoring en artificiële intelligentie, en geeft hij inspirerende inzichten voor het HeartsConnect-netwerk.

Kan je jezelf even kort voorstellen?

Ik ben cardioloog en al meer dan 25 jaar gespecialiseerd in hartfalen. Sinds 2009 werk ik in het Maastricht Universiteit Medisch Centrum+, waar ik directeur ben van de hartfalenpoli en hoogleraar klinisch hartfalen aan de Universiteit Maastricht. Daarvoor werkte ik in Zwitserland, onder andere in Zürich en Bazel, waar ik verantwoordelijk was voor hartfalen- en transplantatiezorg.

Naast patiëntenzorg doe ik al vele jaren wetenschappelijk onderzoek. Mijn expertise ligt onder meer in gepersonaliseerde behandeling, biomarkers, telemonitoring, eHealth en artificiële intelligentie binnen de cardiovasculaire zorg.

Vanwaar komt je interesse in hartfalen?

Hartfalen is een van de meest complexe, maar ook meest boeiende aandoeningen binnen de cardiologie. Het gaat zelden om één probleem. Vaak spelen verschillende factoren tegelijk een rol, zoals andere aandoeningen, medicatie, leefstijl, zelfzorg en kwaliteit van leven.

Wat mij altijd heeft aangesproken, is dat goede hartfalenzorg echt een verschil maakt. Patiënten kunnen zich beter voelen, minder vaak opgenomen worden en langer zelfstandig blijven functioneren. Tegelijk zie ik nog veel mogelijkheden om de zorg verder te verbeteren.

Aan welke verbetertrajecten heb jij al meegewerkt?

Ik heb aan verschillende nationale en internationale projecten meegewerkt. In Bazel was ik betrokken bij de ontwikkeling van multidisciplinaire hartfalenprogramma's en bij klinische studies zoals TIME-CHF, die onderzocht hoe oudere patiënten met hartfalen beter opgevolgd kunnen worden.

In Maastricht werkte ik verder aan verbeteringen in de hartfalenzorg via zorgpaden, samenwerking met de eerste lijn, telemonitoring en digitale ondersteuning.

Een belangrijk project is DoctorME, een digitale, virtuele arts die patiënten met hartfalen ondersteunt bij zelfzorg en in de toekomst mogelijk ook kan helpen bij het veilig aanpassen van behandelingen binnen vooraf afgesproken medische kaders.

Daarnaast coördineer ik momenteel het Europese project iCARE4CVD, waarin we samen met vele partners werken aan gepersonaliseerde cardiovasculaire zorg op basis van grote datasets, artificiële intelligentie, digitale technologie en patiëntgerichte uitkomsten.

Welke lessen heb je daaruit geleerd?

Een eerste belangrijke les is dat verbetering van hartfalenzorg alleen lukt wanneer je naar het volledige zorgproces kijkt. Het gaat niet alleen over een nieuw medicijn, protocol of technologie, maar over hoe alles samenkomt in het dagelijks leven van patiënten en zorgverleners.

Een tweede les is dat technologie alleen waarde heeft wanneer ze aansluit bij de behoeften van patiënten en zorgverleners. Telemonitoring, artificiële intelligentie en digitale beslisondersteuning zijn geen doel op zich. Ze moeten helpen om problemen vroeger te herkennen, behandelingen beter af te stemmen en patiënten meer regie te geven.

Ten slotte heb ik geleerd dat implementatie vaak moeilijker is dan innovatie. Veel ideeën werken goed op papier, maar de echte uitdaging is om ze eenvoudig, veilig en duurzaam in de dagelijkse zorg te integreren.

Hoe zie jij de toekomst van hartfalenzorg?

Ik verwacht dat hartfalenzorg de komende jaren sterk zal veranderen. We zullen steeds meer evolueren van reactieve zorg – waarbij we ingrijpen wanneer iemand achteruitgaat – naar proactieve, continue en gepersonaliseerde zorg.

Telemonitoring, wearables, artificiële intelligentie en digitale beslisondersteuning zullen daarbij een belangrijke rol spelen.

Voor mij is DoctorME een goed voorbeeld van die evolutie. Veel beslissingen bij chronisch hartfalen zijn gebaseerd op richtlijnen, symptomen, metingen en veiligheidscriteria. Een deel daarvan kan digitaal ondersteund worden, waardoor patiënten thuis sneller en veiliger geholpen kunnen worden.

Dat betekent niet dat artsen en verpleegkundigen overbodig worden. Hun rol wordt juist nog belangrijker voor complexe situaties, gedeelde besluitvorming en persoonlijk contact.

Mijn ideaalbeeld is een toekomst waarin patiënten meer zelf kunnen doen, ondersteund door technologie op de achtergrond en met snelle toegang tot professionele zorg wanneer dat nodig is. Zo maken we de zorg persoonlijker én houden we ze betaalbaar en toegankelijk.

Wat zijn jouw ervaringen met telemonitoring, en welke rol zie je hierin voor het ziekenhuis, de eerste lijn en de patiënt zelf?

Mijn ervaringen met telemonitoring zijn positief, maar ook genuanceerd. Telemonitoring werkt alleen goed wanneer metingen leiden tot duidelijke interpretaties en concrete acties. Enkel gegevens verzamelen is niet voldoende.

Vandaag leidt telemonitoring soms zelfs tot meer zorg in plaats van minder zorg. Daarom is een goed georganiseerd zorgproces essentieel.

Het ziekenhuis heeft vooral een rol bij complexe patiënten, diagnostiek, het opstarten van behandelingen en specialistische besluitvorming. De eerste lijn is belangrijk voor de dagelijkse opvolging, begeleiding van patiënten, aandacht voor andere aandoeningen en het herkennen van veranderingen in de thuissituatie.

Ook de patiënt krijgt een steeds belangrijkere rol. Patiënten kunnen zelf meten, signalen herkennen en – met de juiste ondersteuning – vaker mee beslissen en handelen.

Ik zie telemonitoring daarom niet als ziekenhuiszorg op afstand, maar als netwerkzorg rond de patiënt. De grootste meerwaarde ontstaat wanneer ziekenhuis, eerste lijn en patiënt over dezelfde informatie beschikken en duidelijke afspraken maken over verantwoordelijkheden.

Heb je nog tips voor ons lerend netwerk?

Blijf vooral leren vanuit de praktijk. Deel niet alleen wat goed werkt, maar ook wat minder goed loopt. Daaruit kunnen we vaak het meeste leren.

Betrek patiënten vanaf het begin. Zij weten als geen ander waar zorg ingewikkeld, belastend of onduidelijk wordt.

Tot slot raad ik aan om digitale innovatie altijd te koppelen aan een concrete zorgvraag. Begin niet met de technologie, maar met de vraag welk probleem je wilt oplossen voor patiënten en zorgverleners. Pas dan kunnen telemonitoring, artificiële intelligentie en digitale zelfzorg echt bijdragen aan betere hartfalenzorg.

ACNAP – wat was er knap?  

Nieuwe perspectieven op communicatie en zorg tijdens ACNAP-congres. ACNAP is de grootste internationale wetenschappelijke organisatie die zich specifiek richt op hartverpleegkundigen, paramedici en zorgondersteuners in de cardiologie.

Wat als patiënten de rollen omdraaien en aan zorgverleners vragen: ‘Wat heb jij begrepen van hoe ik me voel, wat belangrijk is voor mij en wat mijn waarden zijn?’ Met die prikkelende vraag opende Hywel W. Jones, patiëntenvertegenwoordiger, het debat op het ACNAP-congres.

Karolien nam op 12 en 13 juni deel aan dit congres in Sophia Antipolis (Frankrijk), waar onder andere communicatie, ongelijkheden en mentale gezondheid in cardiovasculaire zorg besproken werden.

Omdenken in communicatie en cultuur

Tijdens een inspirerende workshop werd stilgestaan bij het belang van communicatie. Niet alleen de bekende teach-back methode kwam aan bod, maar ook het idee om perspectieven om te draaien.

Daarnaast werd een belangrijk inzicht gedeeld: cultuur is wederzijds. Niet alleen de patiënt heeft een andere culturele achtergrond, ook de zorgverlener brengt zijn of haar eigen referentiekader mee. Bewust zijn daarvan is cruciaal voor kwaliteitsvolle zorg.

Genderongelijkheid in de gezondheidszorg

In verschillende sessies werd ingezoomd op genderongelijkheden. Het zogenaamde bikini-model blijft een realiteit: bij vrouwengezondheid ligt de focus nog te vaak op borsten en baarmoeder, terwijl andere gezondheidsaspecten onderbelicht blijven.

Enkele confronterende cijfers:

  • Vrouwen zijn ondervertegenwoordigd in klinische studies
  • Ze hebben 20% meer kans om te overlijden aan een hartaanval dan mannen
  • Ze wachten gemiddeld zes keer langer op een diagnose

Deze ongelijkheden benadrukken de nood aan een meer inclusieve en evenwichtige benadering in de gezondheidszorg.

Mentale gezondheid bij cardiovasculaire aandoeningen

Een aparte track belichtte de impact van mentale gezondheid op cardiovasculaire aandoeningen. Mensen met angststoornissen, PTSS of depressie hebben tot 50% meer kans op het ontwikkelen van hartziekten zoals hartfalen.

De cijfers tonen de ernst van het probleem:

  • Depressie komt voor bij 33% van de vrouwen en 26% van de mannen met chronisch hartfalen
  • In de algemene bevolking ligt dit percentage rond 4%

Ook het belang van mantelzorgers kwam uitgebreid aan bod. Aanbevelingen voor ondersteuning zijn onder andere: luisteren, geruststellen, praktische hulp bieden, zelfzorg stimuleren en tijdig doorverwijzen.

Daarnaast werd besproken wanneer screening naar mentale problemen aangewezen is:

  1. Bij een nieuwe diagnose
  2. Tijdens opvolgmomenten
  3. Wanneer de zorgverlener dit nodig acht

Internationale interesse voor XheaRt-app

Tenslotte stelde Karolien de XheaRt-app voor aan een internationaal publiek. De app kon rekenen op veel interesse en positieve reacties, wat het belang en het potentieel ervan benadrukt.

Huisartsen beter informeren over niet-invasieve telemonitoring bij hartfalen

De conventie voor niet-invasieve telemonitoring bij hartfalen loopt sinds 1 januari 2025. Toch blijkt deze nieuwe werking nog onvoldoende bekend bij huisartsen. Dat is jammer, want huisartsen spelen een belangrijke rol binnen het zorgtraject en kunnen bij de opstart van telemonitoring ook een specifiek nomenclatuurnummer aanrekenen.

Uit mijn ervaringen in de praktijk blijkt dat de communicatie over de opstart van telemonitoring niet altijd vlot verloopt. Zo worden kennisgevingen soms enkel via de HUB gedeeld, waardoor ze gemakkelijk over het hoofd kunnen worden gezien.

Om de samenwerking tussen hartfalencentra en huisartsen te versterken, werd in de RIZIV-werkgroep Telemonitoring een verbeteractie voorgesteld. Er werd een standaardtemplate ontwikkeld voor de communicatie naar huisartsen bij de start van niet-invasieve telemonitoring. Deze brief bevat onder meer:

  • informatie over de conventie;
  • de rol van de huisarts;
  • het relevante nomenclatuurnummer;

de contactgegevens van het betrokken hartfalencentrum.

Het RIZIV zal deze template verspreiden naar de deelnemende centra, zodat huisartsen voortaan op een meer uniforme en duidelijke manier geïnformeerd worden.

Daarnaast komt er op de themapagina Hartfalen van Domus Medica extra informatie over niet-invasieve telemonitoring. Hartfalencentra kunnen in hun communicatie ook rechtstreeks verwijzen naar deze pagina. Huisartsen vinden er bijkomende informatie over de WOREL-richtlijn Hartfalen en het Zorgpad Hartfalen.

Met deze initiatieven willen we de samenwerking tussen ziekenhuis en eerstelijn versterken en ervoor zorgen dat patiënten met hartfalen optimaal worden opgevolgd.

Standaard verwijsbrief telemonitoring

Heartsconnect in de boekjes

HeartsConnect kwam de voorbije maanden ook aan bod in Capsule. Ontdek het artikel over hartfalenzorg in het aprilnummer en lees in het meinummer hoe apothekers kunnen bijdragen aan een betere behandeling van hartfalen.

Artikel hartfalenzorgArtikel hartfalenbehandeling

Review over Podcastreeks ‘Met het hart op de tong’ in het tijdschrift Huisarts Nu

Deze gloednieuwe podcastreeks ‘Met het hart op de tong’ komt van HeartsConnect, een lerend netwerk rond hartfalen. Het doel? Patiënten met hartfalen en hun naasten een hart onder de riem steken. En dat lukt uitstekend, want aan veerkrachtige verhalen geen gebrek! De eerste vier afleveringen dompelen je onder in de ervaringen van patiënten en mantelzorgers. Je hoort niet alleen over de angst en de moeilijkheden die de diagnose hartfalen met zich meebrengt, maar vooral ook hoe mensen een manier vinden om hiermee om te gaan en er elke dag weer het beste van te maken. Wat deze podcast extra waardevol maakt, zijn de tips die patiënten en mantelzorgers elkaar én zorgverleners geven. Zo pleiten ze voor psychologische begeleiding voor zowel patiënten als mantelzorgers na een ziekenhuisopname en voor een betere communicatie tussen de cardioloog, huisarts en apotheker. De afleveringen maken je als huisarts bewust van de enorme impact die hartfalen kan hebben op patiënten en hun naasten. Tegelijkertijd bieden ze een bron van steun en inspiratie voor patiënten met een recente diagnose en hun mantelzorgers. Je hoort onder andere een huisarts, cardioloog en verpleegkundige over belangrijke onderwerpen zoals de terugbetaling van NTproBNP, patiënteneducatie, telemonitoring en de groeiende rol van de verpleegkundige, gespecialiseerd of opgeleid in hartfalen, ook in de eerste lijn. Tot slot verwijst de podcast ook naar betrouwbare aanvullende informatie voor zowel patiënten als zorgverleners, waaronder Heartfailurematters.org, het themadossier Hartfalen van Domus Medica, hartfalen.be en het zorgpad hartfalen. Lisanne Merckx

Beluister via hier afl 5 van 'Met het hart op de tong' 

Congressen

Interessante opleidingen/events:

  • 23-29 september 2026: Week van het hart. Lancering van de e-learning voor apothekers (project HART)
  • 24 oktober 2026: Farmaceutisch zorgsymposium 'Hartverwarmende Farmaceutische Zorg' (KAVA)

Save the date:

  • 1 oktober 2026 van 9u-12u op de campus van Thomas More in Lier (Antwerpsestraat 99): Hartfalenzorg op maat: wat geslacht, gender en cultuur ons leren?