URL : https://www.witgelekruis.be/nieuwsbrief-heartsconnect-13112025

Nieuwsbrief HeartsConnect 13/11/2025

Samen leren over hartfalenrevalidatie – terugblik op het HeartsConnect-symposium

Op 2 oktober bracht HeartsConnect opnieuw zorgverleners uit Vlaanderen samen. Het centrale thema was hartrevalidatie – een essentieel maar vaak onderbelicht onderdeel van hartfalenzorg. Ervaringsdeskundige Jeroen Ooms gaf een pakkende getuigenis over zijn persoonlijke ervaringen met revalidatie. Dit liet opnieuw zien hoe belangrijk toegankelijke en geïntegreerde zorg is voor mensen met hartfalen.

Wat kwam er aan bod?

Het hybride symposium startte met de gebruikelijke update over de activiteiten van HeartsConnect. De vierde reeks van de opleiding tot hartfaleneducator gaat van start in AZorg Aalst. HeartsConnect heeft nu zijn eigen website waarop zorgverleners en patiënten interessante informatie kunnen vinden. Binnen het project HART wordt de rol van apothekers versterkt via e-learningmodules en lokale buurtteams.

Foto symposium

Hartrevalidatie: van richtlijn naar realiteit

Centraal stond het thema hartrevalidatie. Volgens de Europese richtlijnen is hartrevalidatie een essentieel onderdeel van hartfalenzorg. Hartrevalidatie wordt bij voorkeur aangeboden in een gestructureerd programma, met aandacht voor beweging, educatie en psychologische begeleiding – liefst meteen na een ziekenhuisopname. Toch volgt de praktijk in België de richtlijnen onvoldoende. Enkel patiënten met een verminderde pompfunctie (HFrEF) hebben recht op terugbetaling voor ambulante hartrevalidatie. Voor mensen met hartfalen met behouden pompfunctie (HFpEF) bestaat die mogelijkheid niet, terwijl net zij vaak sterk zouden profiteren van begeleiding op maat.

Tijdens het symposium lichtte Miek Smeets de aanbeveling rond hartrevalidatie in de ge-updated WOREL richtlijn hartfalen toe en hoe groot het verschil is tussen theorie en praktijk. Yasmine Bulinckx, kinesitherapeute in AZ Turnhout, toonde met passie wat revalidatie concreet betekent. Patiënten werken in groep aan hun uithouding en kracht, onder begeleiding van een multidisciplinair team van artsen, kinesitherapeuten, psychologen en verpleegkundigen. Dankzij fietstesten, aangepaste oefenschema’s en intensieve opvolging leren ze hun grenzen opnieuw verleggen.

Yasmine benadrukte dat de resultaten indrukwekkend zijn: patiënten voelen zich fitter, hebben minder symptomen, worden minder vaak opgenomen in het ziekenhuis en leven gemiddeld langer. Revalidatie is dus niet alleen goed voor de patiënt, maar ook voor de maatschappij. Toch zijn er obstakels: beperkte terugbetaling, weinig gespecialiseerde kinesitherapeuten, en onvoldoende aandacht in de basisopleiding. HeartsConnect wil deze knelpunten helpen aanpakken door kennis te delen en bruggen te bouwen tussen eerste en tweede lijn.

De stem van ervaring: Jeroen Ooms

Jeroen deelde openhartig zijn persoonlijke traject na meerdere hartstilstanden en een langdurige revalidatieperiode in AZ Turnhout. Hij vertelde hoe hij – ondanks goede begeleiding – met frustraties geconfronteerd werd door de huidige terugbetalingsregels: omdat een revalidatie na het plaatsen van een defibrillator vaak niet wordt vergoed, moest hij samen met zijn arts creatieve oplossingen zoeken om verder te kunnen herstellen. Zijn verhaal werd gedragen door humor en herkenbaarheid: “Mijn hart mag dan kuren hebben, het klopt nog altijd met volle overtuiging,” zei hij. Zijn getuigenis raakte velen en onderstreept waarom HeartsConnect zich blijft inzetten voor een toegankelijke revalidatie voor álle hartfalenpatiënten, ongeacht hun diagnose of persoonlijke situatie.

Vooruitblik

Het netwerk blijft in beweging. In december staat een webinar gepland over multidisciplinaire hartfalenzorg, in samenwerking met Domus Medica. Om een breder bereik te hebben met de HeartsConnect symposia, onderzoeken we welke formule beter aansluiten bij onze leden, zoals een avond- of weekendsessie, geheel of gedeeltelijk online. Ook is er een online sessie gepland over palliatieve zorg bij hartfalen. Voor wie meer wil: de materialen, de opname van het symposium en bijkomende info zijn beschikbaar op de HeartsConnect-website.

Bijlage 1: het verslagBijlage 2: getuigenisBijlage 3: slides

Vierde editie opleiding hartfaleneducator uit de startblokken in Aalst

Op 14 oktober mochten we in het AZorgziekenhuis in Aalst 12 verpleegkundigen verwelkomen die deelnemen aan de opleiding hartfaleneducator voor de eerste lijn. Deze verpleegkundigen zijn zowel thuisverpleegkundigen in dienstverband als zelfstandige thuisverpleegkundigen. Daarnaast nemen er twee verpleegkundigen deel die in een woonzorgcentrum werken, één verpleegkundige werkt op intensieve zorgen en één verpleegkundige werkt in een MPI.

Miek Smeets mocht de spits afbijten en de deelnemers inwijden in de anatomie, fysiologie en pathofysiologie van hartfalen. Jan Vercammen liet hen dan weer kennismaken met de farmacologie. In de volgende lessen kwamen de symptomen en kenmerken van hartfalen, de netwerken rond hartfalen en zelfmanagementondersteuning aan bod. Daarnaast krijgen studenten ook nog training in gezondheidsvaardig communiceren, patiënteneducatie, multiculturele educatie en casuïstiek. Voor de les casuïstiek gaan de deelnemers zelf aan de slag en presenteren aan elkaar een casus die zij hebben voorbereid. Afsluiten doen we einde januari met een intervisiemoment.  

Harten Aas 2.0 in Turnhout en Herentals op kruissnelheid. Een dubbelinterview.

Sinds deze zomer kunnen hartpatiënten van AZ Herentals en AZ Turnhout, in samenwerking met het Wit-Gele Kruis van Antwerpen (WGKA), deelnemen aan een telemonitoring-project. De dagelijkse opvolging van enkele vitale parameters vermindert de kans op heropname immers aanzienlijk. De drie partners bouwen voort op een eerder succesvol project. Emma, hartfaleneducator van WGKA, en Diana, een enthousiaste patiënte, vertellen hoe dit in de praktijk werkt.

Emma: In het ziekenhuis komt er zoveel op een patiënt af. Ze krijgen er wel een goede uitleg rond hartfalen, en de belangrijkste informatie blijft meestal wel hangen. Maar zodra ze thuis zijn, helpt het enorm dat wij alles nog eens rustig hernemen. Dat ze vragen kunnen stellen, dat we  helpen te begrijpen wat dit concreet voor hen betekent … We gebruiken hiervoor het educatiemateriaal van het ziekenhuis, zodat dezelfde informatie terugkomt en we patiënten niet in verwarring brengen.

Diana: In het ziekenhuis kreeg ik wel een goede uitleg, maar ik was zo blij dat Emma het nog eens kwam vertellen in mensentaal. Ze heeft het heel duidelijk uitgelegd, en vanaf toen had ik het ook echt goed begrepen! Ik dacht dat ik er met een pilletje van kon genezen, maar Emma heeft me uitgelegd dat het iets blijvends is.

 Emma: Het ziekenhuis geeft ons een duidelijke briefing alvorens we op huisbezoek gaan. Als het nodig is, koppelen we belangrijke zaken terug. Zo werken we echt samen om de telemonitoring goed te laten verlopen.

Zowel in het ziekenhuis als tijdens het huisbezoek krijgt de patiënt uitgelegd hoe belangrijk het is dagelijks het gewicht, de bloeddruk en de pols te meten. De patiënt noteert die  gegevens zelf in een app. Is dit moeilijk, dan noteert de verpleegkundige de waarden of geeft de patiënt ze telefonisch door aan de zorgcentrale van WGKA. Zo blijft de telemonitoring toegankelijk voor iedereen, ook voor wie minder vertrouwd is met smartphones.  De hartfalenverpleegkundigen van het ziekenhuis volgen de genoteerde waarden dagelijks op, en contacteren de patiënt wanneer het aangewezen is om de therapie bij te sturen.

Diana: Het ziekenhuis heeft mijn zelfstandige verpleging gebeld, en die waren dadelijk bereid om mee te doen aan de telemonitoring en mijn waarden dagelijks te meten. De verpleegkundige geeft mijn waarden door via het appje, want ik heb zelf geen smartphone. Als mijn waarden wat afwijken, belt de zorgcentrale meteen om te checken hoe het gaat. Dat gebeurt toch een paar keer per week. Het geeft veel rust, want ik woon alleen. Ik heb de zorgcentrale ook al een paar keer zelf gebeld wanneer ik me echt niet goed voelde en me zorgen maakte. De laatste keer voelde ik me in het weekend heel draaierig, en toen hebben ze mij aangeraden meteen naar de huisartsenwachtpost te gaan. Het is al vaak een grote houvast geweest.

  • Meer informatie rond de telemonitoring hartfalen kan je bekomen bij Tine Vaes (Wit-Gele Kruis van Antwerpen), 014-24 24 24

Empower Awards: Projecten met Impact

Elk jaar organiseert Boehringer Ingelheim de Empower Awards. Deze awards zijn bedoeld om projecten te belonen die inzetten op de empowerment van patiënten met CRM-aandoeningen (aandoeningen van het hart, de nieren en de stofwisseling). Er zijn telkens drie winnaars, die elk €5000 mee naar huis mogen nemen.

awards

Elk jaar wil Boehringer Ingelheim drie projecten belonen die inzetten op patiënt empowerment. Projecten die in aanmerking willen komen voor deze prijs moeten een aanvraag indienen die anoniem beoordeeld wordt door een onafhankelijke jury. Deze jury bestaat uit een cardioloog, een nefroloog (nierspecialist), een endocrinoloog (specialist van het hormonale stelsel), een huisarts, een patiënt en een verpleegkundige. Dit jaar werd Karolien Baldewijns gevraagd om als verpleegkundige te zetelen in deze jury. In totaal waren er 15 aanvragen waarvan er 9 weerhouden werden. Deze 9 projecten mochten op 23 oktober hun voorstel komen presenteren aan de jury, die nadien de knoop doorhakte. Vanuit HeartsConnect willen wij de verdiende winnaars van harte feliciteren:

Het Footbox project. Dit is een project van de Association du Diabète. De footbox is een zelfzorgkit voor diabetespatiënten die risico lopen op een diabetische voet, of al een diabetesvoet hebben. Deze box bevat educatiemateriaal zoals zelfzorgadvies, hydraterende voetencrème, een nagelvijltje, spiegel en links naar betrouwbare zorgprofessionals. De box zal zowel via de voetklinieken als in de eerste lijn via de diabeteseducatoren verspreid worden.

Integration of Cardio-renal-metabolic risk and disease in obesity staging. Dit is een project van de KULeuven & BASO. Zij ontwikkelden een kader om CRM-risico te integreren bij het inschatten van de ernst van obesitas. In dit kader wordt niet enkel de BMI van patiënten in rekening gebracht. Ook de metabole gezondheid, het risico op hart- en vaatziekten of het al aanwezig zijn van hart- en vaatziekten en de gezondheid van de lever, longen en nieren wordt nagegaan. Daarnaast wordt de werking van het hart gecontroleerd. Ook wordt er gekeken of de patiënt geen problemen heeft met spieren en gewrichten en om zich voort te bewegen. Tenslotte wordt ook het mentaal welbevinden mee in rekening gebracht. Dit kader helpt niet alleen om patiënten beter te screenen, maar ook om hun gerichter te kunnen educeren.

Een elektronisch medisch paspoort voor patiënten met aangeboren hartafwijkingen. Het laatste project is een project van ‘Battements vers l’Avenir’ vzw. Dit is een vzw die de zorg voor patiënten met aangeboren hartziekten wil verbeteren. Op dit moment krijgen jongeren met een hartziekte, als ze 15 jaar worden, een kaartje waarop informatie staat over hun ziekte, medicatie,…. Dat kunnen ze laten zien aan zorgverleners die geen zicht hebben op hun aandoening. Maar Generatie Z (de digital natives, geboren tussen 1997 en 2012) draagt geen portefeuille meer. Daarom wil deze vzw een digitaal paspoort ontwikkelen. De informatie die nu op het kaartje staat zou dan in een app op de smartphone komen. Als jury gaven we het advies om dit digitaal paspoort niet enkel te ontwikkelen voor congenitale hartziekten. Zo’n paspoort zou voor alle CRM-patiënten een handige tool zijn.

HeartsConnect inspireert Europa binnen HEROES

HeartsConnect werd onlangs voorgesteld aan het internationale HEROES-netwerk (Higher Education for Resilience-Oriented and Empowered Societies) als inspirerend voorbeeld hoe geïntegreerde zorg van onderuit kan groeien. De aanpak van HeartsConnect – gestoeld op samenwerking, opleiding en gedeelde kennis – spreekt ook buiten Vlaanderen tot de verbeelding.

Heroes

Van lokaal initiatief naar Europees voorbeeld

Tijdens een online lunchmeeting, georganiseerd door Hilde Vandenhoudt, Karolien Baldewijns en Dorien Vandenborre (onderzoekers binnen het Expertisecentrum Zorg en Welzijn, Thomas More), maakten de HEROES-partners kennis met HeartsConnect. Het Europese netwerk van hogescholen en universiteiten wil de veerkracht van regio’s versterken door innovatie en samenwerking in het hoger onderwijs.

HeartsConnect werd voorgesteld als een concreet voorbeeld over hoe geïntegreerde chronische zorg kan worden verbeterd vanuit het werkveld zelf – bottom-up dus, gedragen door zorgverleners, onderzoekers en patiënten samen. De bouwstenen van dit model zijn herkenbaar voor alle chronische zorgpaden: up-to-date richtlijnen, goed opgeleide zorgverleners, toegankelijke educatiematerialen, duidelijke protocollen, vlotte communicatie, multidisciplinaire samenwerking en een passend financieringsmodel.

Europese interesse groeit

De aanpak van HeartsConnect wekte meteen interesse bij de partners uit Finland, Portugal en Denemarken, die graag willen onderzoeken hoe dit model ook binnen hun zorgsystemen toepasbaar kan zijn. Op 22 oktober volgde in Halmstad (Zweden) een hybride workshop met zeven HEROES-partners uit Zweden, Finland, Denemarken, Nederland, Litouwen, Tsjechië en Portugal. Daar werd een eerste aanzet gegeven voor een gezamenlijk actieplan om geïntegreerde zorg verder te versterken binnen de Europese context.

Het doel is om op basis van de gedeelde inzichten een gezamenlijke onderzoeksagenda op te stellen, waaruit in de komende jaren internationale projecten zullen ontstaan. HeartsConnect zal hierin een actieve rol blijven spelen – als praktijkvoorbeeld, maar ook als partner in onderzoek naar duurzame en veerkrachtige zorgsystemen.

Uit het leven gegrepen: het verhaal van Jeroen

Mooimakers

Sinds 2012 ben ik langdurig ziek en heb ik een nieuwe, ietwat onverwachte carrière opgebouwd als 'geheim agent van de economie'. Ja, je leest het goed. Terwijl de media ons in een hoekje van de samenleving probeert te duwen als 'profiteurs', zijn wij in het geniep bezig met het draaiende houden van de maatschappij.

Mijn werkweek is druk. Op dinsdag plastificeer ik boeken in de bibliotheek. Drie uurtjes, precies genoeg om boeken te beschermen tegen snottige snoepende kinderen en knoeiende koffiedrinkers.

mooimakers

Op andere dagen ben ik zwerfvuilvrijwilliger, oftewel de 'wandelende afvalpatrouille'. Een halfuurtje per dag wandel ik door de buurt en pluk ik andermans rommel uit de berm. Met een fluohesje waarop “Mooimaker” staat pluk ik cara pils blikjes, plastic, onderbroeken (echt waar!) en zelfs fietsen uit de natuur. De blikken van voorbijgangers variëren van bewondering tot lichte verwarring. 'Heeft die man niets beters te doen?' denken ze misschien. En dan glimlach ik, want ik weet beter.

Want dat is het grappige: terwijl ik op mijn eigen tempo de wereld een beetje mooier en schoner maak, word ik ook beter. Vrijwilligerswerk is als therapie, maar dan met een tastbaar resultaat. Je leert na een tijdje wat je lichaam aankan en wat niet. En dat is zo'n verademing, zeker na maanden ziekenhuisbed en doktersbezoeken.

De federale regering heeft zo haar plannen, en ja, die wekken soms wat onrust op. Duurdere medicatie hier, onzekerheid over pensioenen daar. En dan is er nog de ‘terug-naar-werk’-push, wat voor velen van ons gewoon niet haalbaar is. Maar dan denk ik: ze beseffen niet dat wij al lang bezig zijn met 'terug naar werk'. Niet betaald, dat dan weer niet. Maar wel met hart en ziel.

Dus, de volgende keer dat je een langdurig zieke op tv ziet en je een oordeel begint te vormen, denk dan aan de duizenden onzichtbare vrijwilligers. De zwerfvuilrapers, de boekenbeschermers, de koffieaanbieders in woonzorgcentra. Zonder ons zou de economie niet plat liggen, maar zou de hele maatschappij er gewoon een stukje saaier, vuiler en minder liefdevol uitzien. En dat is iets wat geen enkele regering kan betalen.

Interessante opleidingen/events:

© 2026 Wit-Gele Kruis URL : https://www.witgelekruis.be/nieuwsbrief-heartsconnect-13112025